Gwint 1 5/16 UNF – opis, wymiary i zastosowanie

Gwint 1 5/16 w systemie calowym należy do rodziny gwintów zunifikowanych UN. W hydraulice siłowej ten rozmiar najczęściej występuje jako prosty gwint 1 5/16-12 UN (SAE, tzw. „ORB/O-Ring Boss”), który bywa potocznie nazywany „UNF 1 5/16”, choć formalnie ma 12 zwojów/cal (TPI) – to standard używany w portach i przyłączach prostych. Dla zastosowań specjalnych spotyka się także wersję 1 5/16-18 UNEF (extra fine) o drobniejszym skoku. Dzięki prostej (niezbieżnej) geometrii UN z kątem 60°, połączenia są powtarzalne, a przy wersjach z uszczelnieniem O-ring zapewniają wysoką szczelność w układach wysokociśnieniowych. Machining Doctor+2Engineering Toolbox+2

Wymiary i zgodność

Nominalna średnica zewnętrzna dla 1 5/16 wynosi 1.3125" (≈ 33.33 mm). Dla najczęściej spotykanej w hydraulice odmiany 1 5/16-12 UN skok wynosi 1/12" (≈ 2.116 mm). Zakresy średnic roboczych dla klasy UN/UNF (wg kart wymiarowych) pozwalają utrzymać odpowiednie luzy pasowania 2A/2B lub 3A/3B. Wariant 1 5/16-18 UNEF ma skok ≈ 1.411 mm i stosowany jest rzadziej – gdy wymagane jest jeszcze drobniejsze zwojowanie przy tej średnicy. Machining Doctor+1

W praktyce identyfikację 1 5/16-12 ułatwia pomiar średnicy ~33.0–33.3 mm oraz zliczenie 12 zwojów na cal – to kombinacja typowa dla prostych portów i złączy hydraulicznych. Nasza firmowa tabela do wstępnego ustalania gwintów również wskazuje pozycję 1 5/16-12 w kolumnie 12 TPI, co potwierdza popularność tego wariantu w hydraulice.

Zastosowania w hydraulice siłowej

Gwint 1 5/16-12 UN jest powszechnie stosowany w:

• portach SAE (ORB) korpusów rozdzielaczy i zaworów,

• przyłączach przewodów wysokociśnieniowych o dużych przepływach,

• adapterach przejściowych oraz przyłączach serwisowych, gdzie wymagana jest powtarzalność montażu i możliwość wielokrotnego demontażu bez utraty szczelności. Machining Doctor

Gwinty zewnętrzne i wewnętrzne – przykłady elementów

Dla rozmiaru 1 5/16 (12 TPI lub 18 TPI w zależności od zastosowania) spotkasz:

• Gwinty zewnętrzne (śrubowe): króćce przyłączeniowe prostych złączy, adaptery z gwintem prostym do portów ORB, korki serwisowe.

• Gwinty wewnętrzne: mufy (mufki), złącza AA (nakrętka–nakrętka), trójniki nakrętne AA, tuleje różnicowe, kolana mufowe, nakrętki oraz przeciwnakrętki przeznaczone do łączenia przewodów i elementów armatury hydraulicznej tego rozmiaru (dobór zależnie od uszczelnienia: O-ring, podkładka uszczelniająca, stożek itp.).

Gwint mniejszy i większy – jak dobrać alternatywę?

Jeśli do projektu potrzebny jest rozmiar nieco mniejszy przy zbliżonym zagęszczeniu zwojów, rozważ 1 1/4-12 UN (średnica nominalna ~31.75 mm). Gdy przepływy lub obciążenia są większe, naturalnym krokiem jest 1 3/8-12 UN (średnica nominalna ~34.93 mm). Oba te rozmiary zachowują 12 TPI, dzięki czemu łatwiej zoptymalizować konstrukcję bez zmiany narzędzi do gwintowania i sprawdzianów TPI. (Odnotuj, że dla zastosowań specjalnych istnieją także wersje UNEF o większej liczbie zwojów/cal). metricmcc.com

Uwaga terminologiczna

W wielu katalogach hydraulicznych rozmiar 1 5/16-12 bywa skrótowo opisywany jako „UNF 1 5/16”. Formalnie, w nomenklaturze ANSI/ASME B1.1 jest to 12-UN (Unified), a „UNF” oznacza serię Fine (zwykle drobniejszą niż UNC w danej średnicy). Dla 1 5/16 odmiana o jeszcze drobniejszym skoku to 1 5/16-18 UNEF. W hydraulice przyjęło się jednak praktycznie używać nazwy „UNF” jako synonimu „gwintu prostego UN” – stąd możliwe różnice w opisach między producentami. Najważniejsze, by przy zamówieniu zawsze podać średnicę + TPI (np. „1 5/16-12”). Engineering Toolbox+1

Parametry techniczne (1 5/16-12 UN – wartości bazowe)

• Średnica nominalna: 1.3125" (≈ 33.33 mm)

• Liczba zwojów na cal (TPI): 12

• Skok liniowy: 0.0833" (≈ 2.116 mm)

• Kąt zarysu: 60°

• Przykładowe zakresy średnic (kl. 2A/2B–3A/3B):
  • średnica podziałowa ~31.95 mm,
  • średnica rdzenia (wewnętrzna gwintu zewnętrznego, ref.) ~30.81 mm.
  Wartości zgodne z kartami wymiarowymi dla 1 5/16-12 (12-UN). Machining Doctor

Wersja alternatywna (1 5/16-18 UNEF – dla zastosowań specjalnych)

• TPI: 18 (skok ≈ 1.411 mm), zachowana średnica nominalna 33.33 mm.

• Używana tam, gdzie priorytetem jest jeszcze drobniejszy skok przy tej samej średnicy (precyzyjne zaciski, adaptery specjalne). Machining Doctor

Jeżeli chcesz, pomogę dobrać kompatybilne końcówki, porty ORB, adaptery i uszczelnienia dla Twojej aplikacji na bazie 1 5/16-12 – tak, by całość była szczelna i zgodna z normami oraz realiami hydrauliki 700 bar.